Repozytorium Otwartych Danych Badawczych Uczelni Krakowskich
Repozytorium tworzy sześć krakowskich uczelni:
Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej i Akademia Wychowania Fizycznego. Techniczną realizacją projektu zajmuje się Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH.
Zadaniem RODBUK jest gromadzenie, opracowanie, archiwizacja i udostępnianie w otwartym dostępie wszelkiego typu danych badawczych tworzonych przez pracowników naukowych, doktorantów i studentów w trakcie działalności naukowej.
RODBUK realizuje politykę otwartej nauki – Open Science poprzez stworzenie publicznie dostępnej platformy deponowania zbiorów danych badawczych umożliwiającej:
- zapoznanie się z badaniami prowadzonymi w krakowskich ośrodkach naukowych,
- przechowywanie różnego rodzaju zbiorów danych badawczych,
- szybkie dotarcie do informacji poprzez przyjazny interfejs wyszukiwawczy,
- najwyższy standard zapisu metadanych,
- uzyskanie stałego identyfikatora DOI dla każdego zbioru danych,
- znormalizowane cytowanie posiadanych danych,
- wybranie dla swojego zbioru danych jednej z licencji Creative Commons lub innej,
- określenie embarga i udostępnienie ograniczonych plików w momencie wyznaczonym przez deponującego.
Repozytorium funkcjonuje na platformie Dataverse opartej na oprogramowaniu typu open source. RODBUK pozwala na gromadzenie i udostępnianie danych badawczych z różnych dyscyplin i w różnych formatach. Dzięki temu dane są indeksowane i cytowane, co wpływa pozytywnie na ich upowszechnienie i promocję. Wszystkie publikowane metadane spełniają wytyczne podane przez OpenAIRE. W Repozytorium stosowane są zasady FAIR, co oznacza, że dane są możliwe do znalezienia, dostępne, intereoperacyjne, możliwe do ponownego wykorzystania.
RODBUK jest zarejestrowany w:
- re3data - międzynarodowym rejestrze repozytoriów danych badawczych,
- OpenDOAR - międzynarodowym rejestrze otwartych repozytoriów,
- EOSC Marketplace - ogólnoeuropejskiej infrastrukturze dla Otwartej Nauki, która ma zapewnić otwarte i zaufane środowisko dostępu i zarządzania publikacjami, danymi badawczymi i oprogramowaniem, które są finansowane ze środków publicznych, a także powiązanych infrastruktur i usług.
Spełnia tym samym wymagania stawiane przez instytucje finansujące badania naukowe jak np. Narodowe Centrum Nauki czy Unia Europejska w zakresie deponowania i otwierania danych badawczych.
Repozytorium jest dedykowane naukowcom uczelni współtworzących projekt, którzy są zainteresowani deponowaniem i udostępnieniem swoich danych badawczych. Korzystanie z Repozytorium jest bezpłatne.
Aby zdeponować dane badawcze w RODBUK, trzeba posiadać aktywne konto w repozytorium. Logowanie następuje poprzez system uwierzytelniania uczelni (adres email w domenie agh.edu.pl). Podczas pierwszego logowania należy sprawdzić poprawność wprowadzonych danych, przeczytać i zaakceptować regulamin, a następnie potwierdzić utworzenie konta. Po weryfikacji i nadaniu uprawnień do właściwej kolekcji (wydziału) można deponować dane badawcze w RODBUK. Weryfikacja konta użytkownika przez administratora zajmuje maksymalnie jeden dzień roboczy. W instrukcji deponowania danych badawczych oraz w Przewodniku dla użytkownika znajdują się kompletne informacje dotyczące funkcjonowania RODBUK.
Dane udostępniane są w postaci tzw. datasetów. To zbiór stanowiący pewną odrębną całość i zawierający dane powiązane z jedną publikacją, projektem naukowym, bądź eksperymentem.
Zgodnie z wytycznymi instytucji finansujących badania naukowe, dane badawcze należy zapisywać w formatach otwartych (np. OpenDocument, PNG, FLAC, WebM, HTML, CSS), powszechnie dostępnych i bezpłatnych z wyjątkiem sytuacji, kiedy konwersja plików z oprogramowania specjalistycznego do otwartego może wpłynąć na jakość danych.
Zbiór danych powinna również uzupełniać dokumentacja zawierająca wszystkie informacje niezbędne do zrozumienia i właściwej interpretacji udostępnianych danych. Dobrą praktyką w tym zakresie jest umieszczanie w zbiorze danych dodatkowego pliku README.txt, zawierającego podstawowe informacje dotyczące udostępnianych danych.
